Home Makalelerimiz Brent Ham Petrolü

Brent Ham Petrolü

by Ahmet
0 yorum Yap

Petrol Piyasasında geçerli olan ve rafineriler tarafından kullanılan petrol türleri üçe ayrılmıştır. Bunlar Brent, WTI ve Umman petrolüdür. WTI Orta Amerika’dan, Brent petrolü Kuzey Denizinden, Umman petrolü ise Orta Doğudan çıkarılan petrollere verilen isimdir. Diğer iyi bilinen sınıflandırmalar (referanslar veya ölçütler olarak da adlandırılır) OPEC Referans Sepeti, Dubai Ham Petrolü, Şangay Ham Petrolü ve Urallar Petrolü olarak sıralanabilir. Dünya üzerindeki petrol anlaşmalarının üçte ikisi Brent petrol üzerinde gerçekleşmektedir. Dolayısıyla Brent petrol için en yaygın petrol türü diyebiliriz.

brent kazı

Brent ham petrol, İskoçya’nın Shetland Havzası adıyla tanınan Kuzey Denizi Brent Petrol Sahası’nda denizden çıkarılmaktadır. Bu bölgeden çıkarılan petrol tatlı ve hafiftir Nispeten düşük yoğunluğu nedeniyle hafif, düşük sülfür içeriği nedeniyle tatlı olarak tanımlanmaktadır. Bu yüzden rafine edilmesi kolay, benzin ve dizel yakıt üretimi için uygundur. Ayrıca denizden çıkarıldığı için, nakliyesi doğrudan deniz üzerinden uzak bölgelere gönderimini kolaylaştırır. Royal Dutch Shell şirketi tarafından işletilen bu petrol sahası günümüzde kullanım ömrünün sonuna yaklaşmaktadır. Bölgede yaşayan bir kuş türü olan İngilizce’de Brent Goose (Yosun Kazı) olarak adlandırılan kuşun adı tüm bu petrol arama sahası için kullanılan ortak isimdir. Ayrıca, “Brent” adının petrol arama sahaları Broom (Oseberg), Rannoch, Etive, Ness ve Tarbert isimlerinin baş harflerinin kısaltması olduğuna dair de kaynaklar bulunmaktadır.

Brent Petrol Piyasası

Brent Ham petrolü, Kuzeybatı Avrupa’nın Kuzey Denizi çevresinde fiziksel ve finansal olarak alınıp satılan bir petrol piyasası olan Brent Kompleksi’nin bileşenlerinden herhangi birini veya tamamını ifade edebilir. Orijinal Brent Ham petrolü, ilk olarak 1976’da Kuzey Denizi’ndeki Brent petrol sahasından çıkarılan tatlı hafif ham petrolün ticaret sınıflandırmasına atıfta bulundu. Brent petrol sahasından üretim zamanla düştükçe, diğer petrol sahalarından elde edilen ham petrol karışımları bu ticaret sınıflandırmasına eklenmiştir. Mevcut Brent harmanı, BFOET Kotasyonu olarak bilinen petrol sahalarından üretilen ham petrolden oluşuyor. (Bofet Kotasyonu: Brent, Forties (2002 eklendi), Oseberg (2002 eklendi), Ekofisk (2007 eklendi) ve Troll (2018 eklendi) petrol sahalarından üretilen petrol.)

Petrolün fiyatı için nereden geldiği ve hangi bölgeden çıkarıldığı önem arz eder. Üretimi daha ucuz ve hızlı olan daha çok talep görür. Denizden çıkarılan petrol ile karadan çıkarılan petrol fiyatı arasında da fark vardır. WTI karada çıkarılan petrol olduğu için daha fazla maliyete sahiptir.

Brent, Atlantik havzası ham petrolleri için önde gelen küresel fiyat ölçütüdür. Dünyanın uluslararası ticareti yapılan ham petrol arzının üçte ikisinin fiyatını belirlemek için kullanılır. Dünya çapında petrol alımları için iki ana karşılaştırma fiyatından biridir, diğeri West Texas Intermediate (WTI). Brent Ham petrol markörü, Brent Blend, London Brent ve Brent petroleum olarak da bilinir.

Özellikleri

Brent harmanı, West Texas Intermediate (WTI) kadar hafif olmasa da hafif bir ham petroldür (LCO). Yaklaşık %0,37 kükürt içerir ve onu tatlı ham olarak sınıflandırır, ancak WTI kadar tatlı değildir. Brent, petrol ve orta distilat üretimi için uygundur. Tipik olarak Kuzeybatı Avrupa’da rafine edilir.

Brent Ham petrolün yoğunluğu yaklaşık 835 kg / m3 olup, özgül ağırlığı 0,835 veya API gravitesi 38,06’dır.

Brent Endeksi

Brent Endeksi, vade sonunda ICE Vadeli İşlem Brent endeksine dayalı Kıtalararası Döviz (ICE) Brent Future için nakit uzlaşma fiyatıdır.

Endeks, 25 günlük Brent Blend, Forties, Oseberg, Ekofisk (BFOE) piyasasında ilgili teslimat ayında endüstri medyası tarafından bildirilen ve onaylanan ortalama ticaret fiyatını temsil eder. Sadece yayınlanmış kargo boyutu (600.000 varil (95.000 m3)) alım satımları ve değerlendirmeleri dikkate alınır.

Endeks, aşağıdaki öğelerin ortalaması olarak hesaplanır:

  • 25 günlük BFOE piyasasında ağırlıklı ortalama ilk ay kargo ticareti.
  • 25 günlük BFOE piyasasında ikinci ay kargo işlemlerinin ağırlıklı ortalaması, artı veya eksi birinci ve ikinci aylar arasındaki yayılma işlemlerinin düz ortalaması.
  • Medya raporlarında yayınlanan, belirlenmiş değerlendirmelerin düz ortalaması.

Ekonomi ve Siyasetteki yeri

Siyasi, ekonomik ve sosyal gündemde meydana gelebilecek gelişmelerden hızlı bir şekilde etkilenmektedir. Ani fiyat hareketleri sergileyen, getirisi yüksek yatırım araçları arasındadır. Yatırımcının en çok tercih ettiği emtia listesinde ilk sırada olan Brent Petrol’ün fiyatını etkileyebilecek faktörler arasında hükümetlerin petrol rezervleri, üretici ülkelerin politikaları ve stok miktarları, petrol şirketlerinin yatırım politikaları sayılabilir.

Talep yönünde fiyatı etkileyen unsurlar arasında ise ekonomilerdeki gelişmeler, endüstride kullanım, ulaştırma sektörünün gereksinimleri, küresel iklim değişiklikleri, enerji kullanım talebindeki değişimler önemli unsurlar arasındadır. Ayrıca Petrol Üreten Ülkeler Örgütü (OPEC), üye ülkeleri arasındaki üretimi arttırarak veya azaltarak petrol fiyatlarını etkilemektedir. Yine ABD doları cinsinden fiyatlandırılması sebebiyle, doların değeriyle ilgili hareketlerden etkilenir.

Brent Kompleksi

Medyada “Brent ham petrolüne” yapılan popüler referanslar genellikle ICE Brent ham petrol vadeli işlem fiyatına atıfta bulunur. ICE Brent ham petrol vadeli işlem fiyatı, Brent ham petrolü olarak adlandırılabilecek çok sayıda unsuru içeren, Kuzeybatı Avrupa’nın Kuzey Denizi çevresindeki ham petrol için fiziksel ve finansal bir pazar olan, aşağıdaki Brent Kompleksinin bir parçasıdır:

  • Brent tipi ham petrol aylık vadeli işlem sözleşmeleri
  • Brent tipi ham petrol aylık vadeli sözleşmeleri
  • Brent ham petrol haftalık Fark Sözleşmesi (CFD)
  • Tarihli Brent (kısa vadeli fiyatları değerlendirir)
  • Brent-Forties-Oseberg-Ekofisk-Troll (BFOET), Tarihli Brent veya Brent spot piyasası
  • Brent petrol sahası ham petrol karışımı

Brent Kompleksi, Brent ham petrolünün ticari işlemlerini teşvik eder, bu işlemlerin fiyat verilerini toplar, diğer küresel petrol ticareti işlemleri için referans fiyatlar belirler ve bu işlemlerin transfer risklerinden korunmayı sağlar.

Brent tipi ham petrol vadeli işlem sözleşmeleri

ICE (International Currency Exchange) Brent ham petrol vadeli işlemleri

Brent ham petrol vadeli işlemlerinin ICE Futures Europe sembolü B’dir. İlk olarak, 1988’den itibaren Londra’daki Uluslararası Petrol Borsası’nda işlem görmekteydi, ancak 2005’ten beri ICE olarak bilinen elektronik Intercontinental Exchange’de işlem görmektedir. Bir sözleşme 1.000 varile (159 m3) eşittir ve ABD doları cinsinden belirtilir. Brent ham petrol vadeli işlem sözleşmesi serilerinde üst üste 96 aya kadar sözleşme alım-satım için kullanılabilir. Örneğin, Mayıs 2020’deki son işlem tarihinden önce, Mayıs 2020, Haziran 2020, Temmuz 2020 … Mart 2028, Nisan 2028 ve Mayıs 2028 sözleşmelerinden 96 sözleşme işlem yapılabilir. ICE Clear Europe, Brent ham petrolü ve ilgili sözleşmeler için, merkezi karşı taraf olarak hareket eder. Brent sözleşmeleri, vadeli işlem sözleşmesinin son işlem günü için ICE Brent Endeksi fiyatına karşı nakit ödeme seçeneği bulunan ‘Fiziksel Vadeli İşlemler Borsası’ (EFP) teslimine dayalı, teslim edilebilir sözleşmelerdir.

CME (Chicago Mercantile Exchange) Brent ham petrol vadeli işlemleri

ICE’ye ek olarak, NYMEX’te (Chicago Ticaret Borsası’nın (CME) bir parçası) iki tür Brent ham finansal vadeli işlemi uygulanmaktadır. Netice itibariyle, ICE Brent ham petrol vadeli işlemleri ve ICE Brent Endeksi ile ilişkili olarak fiyatlandırılırlar.

Brent Ham Petrol Vadeli Finansal İşlemleri, aynı zamanda Brent Ham Petrol Vadeli İşlemleri olarak da bilinir, BB sembolü kullanılarak alınıp satılır ve teslim ayının sondan bir önceki işlem gününde ICE Brent Ham Petrol Vadeli İşlemleri 1. yakın sözleşme uzlaşma fiyatı esas alınarak nakit olarak ödenir.

Brent Ham Petrol Finansal Vadeli İşlemleri olarak da bilinen Brent Son Gün Finansal Vadeli İşlemleri, BZ sembolü kullanılarak işlem görür ve teslim ayının son işlem gününden bir gün sonra yayınlanan ICE Brent Ham Petrol Endeksi fiyatına göre nakit olarak ödenir.

Riskten korunma, tedbir

Brent Kompleksi için fiyat keşfi Brent vadeli piyasada yapılsa da birçok hedger (Olası riskleri, zararları en aza indirme ve kur riskine karşı vadeli teslim piyasasında güvence sağlama işlemi yapan uluslararası ticari veya mali işlemci) ve tüccar, büyük fiziksel teslimat riskinden kaçınmak için ICE Brent vadeli işlem sözleşmesi gibi vadeli işlem sözleşmelerini kullanmayı tercih ediyor. Piyasa katılımcısı, Vadeli Brent’e dayalı fiziki petrol işlemlerini hedge etmek için Brent vadeli işlemlerini kullanıyorsa, Dated Brent ve EFP fiyatları arasında yine de temel riskle karşı karşıya kalacaktır. Hedger’lar, temel riskten korunmak için Tarihli Brent ve Brent 1. Sıra Geleceği (ön ay geleceği) arasındaki bir Spread Sözleşmesi olan, Crude Diff veya ‘Ön Hat Tarihli’ (DFL) sözleşmesi kullanabilir. Dolayısıyla tam bir korunma, ilgili Brent vadeli işlem sözleşmesi ve vadeli işlem sözleşmesi ön ay geleceği olduğunda bir DFL sözleşmesi olacaktır. Bu, vadeli bir Brent sözleşmesi ve vadeli bir CFD sözleşmesi ile eşdeğerdir.

WTI ile fiyat farkı

Tarihsel olarak, Brent ve diğer ham petrol endeksleri arasındaki fiyat farklılıkları, ham petrol özelliklerindeki fiziksel farklılıklara ve arz ve talepteki kısa vadeli değişikliklere dayanmaktadır. Eylül 2010’dan önce, WTI ve OPEC Basket’e kıyasla varil başına ± 3 ABD doları / varil arasında tipik bir fiyat farkı vardı. Ancak, 2010 sonbaharından bu yana Brent, WTI’dan çok daha yüksek fiyatlandırıldı ve Şubat 2011 sonu itibarıyla varil başına 11 dolardan fazla bir farka ulaştı. Şubat 2011’de, Cushing, Oklahoma’daki arz fazlalığı ve rekor stoklar nedeniyle 16 dolara ulaştı. Ağustos 2012’de 23 doların üzerine çıktı. Eylül 2012 civarında, rafineri bakımı ve arz sorunları çözüldükten sonra 18 dolara düştü.

Değişen bu ayrışma için, Bölgesel talep varyasyonlarından Kuzey Denizi petrol yataklarının tükenmesine kadar birçok neden gösterildi.

Brent tipi ham petrol aylık vadeli sözleşmeleri

Brent ham petrol aylık vadeli sözleşmeleri, 1983 yılında “açık” sözleşmeler veya teslim tarihini değil teslim ayını belirten sözleşmeler olarak işlem görmeye başladı. 1983-1985 arasında, bu sözleşmeler 500.000 varil Brent Blend ham petrolü içindi ve 1985’ten sonra 600.000 varile çıkarıldı. Anlaşmalar iki taraf arasında ikili olarak yapıldı. Anlaşmalar için ödeme, petrol teslimatından 30 gün sonra yapıldı. Anlaşmalar ikili olduğundan ve vadeli işlemler gibi merkezi olarak takas olmadığından, anlaşmanın tarafları, karşı taraf kredi riskini en aza indirmek için, akreditifler gibi finansal garantiler aradılar. Bir ve iki aylık sözleşmeler 1983’te, üç aylık ileri sözleşmeler 1984’te, dört aylık sözleşmeler 1985’te mevcuttu. Günümüzde en az dört aylık sözleşmeler uygulanmakta.

Brent vadeli sözleşmelerinin satıcıları, başlangıçta alıcılara teslim etme niyetinin en az 15 gün olduğuna dair bir bildirim vermek zorundaydı. Yakın zamanlarda, bildirim süresi 10 günden bir ay öncesine kadar uzatıldı. Bu, Brent vadeli sözleşmesinin ön ayını değiştirdi. Örneğin 4 Mayıs’ta Ön Ay forward sözleşmesi (M1 olarak da bilinir) Temmuz sözleşmesi, İkinci Ay (M2) sözleşmesi Ağustos ve Üçüncü Ay (M3) sözleşmesi Eylül sözleşmesidir.

Üreticiler ve rafineriler toptan ticaret, riskten korunma ve vergi yükünü hafifletme amaçlarıyla petrol alıp satarlar. Petrol satmak zorunda kalan entegre rafineri operasyonları olmayan üreticiler ve petrol üretimi olmayan rafineriler vadeli sözleşmelerle petrol fiyatı riskini azaltabilir. Entegre petrol üreticileri vergileri düşürmek için ekstra bir teşvik imkanına sahip. Petrolü üretimden rafinaj operasyonlarına dahili olarak aktarırken vergilerle karşı karşıya kalırlar. Bu vergiler, bir petrol işleminden önceki 30 günlük spot fiyatların ortalaması olarak hesaplanır. Vadeli piyasa fiyatları çoğu zaman bu referans fiyatlardan daha düşük olma eğilimindedir. Entegre petrol üreticileri, üretim operasyonlarından vadeli piyasada petrol satarak ve rafinaj işlemleri için, resmi bağı olmayan taraflardan petrol satın alarak vergi yükümlülüklerini karlı bir şekilde dengeleyebilirler. Bu uygulama 1987’de katı düzenlemelerin getirilmesiyle daha az yaygın hale geldi.

Spekülatörler, üreticiler ve rafineriler arasında ikili aracılar haline geldi ve spekülatif anlaşmalar vadeli pazara hakim olmaya başladı. Vadeli sözleşmeler merkezi bir şekilde takas edilmediğinden, Brent’i vadeli satın alan ve fiziken petrolü teslim almak istemeyen spekülatörler, diğer aracı taraflar dahil olmak üzere, üreticiler ile rafineriler arasında uzun spekülatif zincirler oluşturmakta.  Ancak, entegre petrol üreticileri, fiziki petrol kargolarını yeniden yönlendirebildikleri ve hangi vadeli sözleşmelerin teslim edileceğini ve hangi sözleşmelerin diğer spekülatörlere veya üreticilere devredileceğini seçebildikleri için, ticari ve spekülatif faaliyetler arasındaki sınırları bulanıklaştırdı.

Ön Ay Brent tipi vadeli kontrat fiyatları, spot işlemlerde referans fiyatlar olarak kullanılmaya başlandı, ancak spekülatif daralmalara açık hale geldi. Vadeli Brent ve Vadeli Brent Farkı Sözleşmeleri piyasasının gelişimi bu kırılganlığı artırdı ve piyasa katılımcıları, 1988 yılına kadar spot işlem referans fiyatı olarak Vadeli Brent’i yavaş yavaş kullanmaya başladılar.

Brent Ham Petrol Fark Karşılık Sözleşmesi (CFD)

Brent ham petrol Fark Karşılık Sözleşmesi (CFD), Vadeli Brent değerlendirmeli fiyatı ile İkinci Ay (veya M2) Brent tipi ham petrol forward sözleşmesi arasındaki haftalık spread veya takastır. Beş günlük bir çalışma haftasında 100 veya 100.000 lotluk hacimlerde işlem yapılır ve en son CFD perşembe günü gelecek hafta CFD’ye aktarılır. CFD piyasası 1988’de Brent vadeli / vadeli sözleşme fiyatları ile spot / Vadeli Brent fiyatları arasındaki temel riske yanıt olarak gelişti.

Tarihli Brent fiyatları ve Brent spot piyasası

Vadeli Brent sözleşmeleri olarak bilinen “vadeli” Brent tipi ham petrol sözleşmeleri açık vadeli sözleşmelerin aksine, spot piyasada cari ayda ham petrolün teslim tarihini belirtir. Spot piyasa işlemleri genellikle halka açık değildir, bu nedenle piyasa katılımcıları genellikle, özel işlem verilerini toplayan ve bir araya getiren Fiyat Raporlama Ajanslarından (PRA’lar) alınan değerlendirmeleri kullanarak Vadeli Brent fiyatlarını analiz eder. Brent Kompleksi için önemli PRA’lar Platts, Argus ve ICIS’dir. Platts, değerlendirilen Vadeli Brent fiyatına hakimdir. Argus, Kuzey Denizi Tarihli Ham Petrol fiyatı olarak adlandırılan BFOET tarafından değerlendirilen bir ham petrol fiyatı yayınlar ve ICIS, 2015’ten bu yana ICE Brent Endeksi’ne (sonuçta ICE Brent vadeli işlemlerini gerçekleştiren) nihai uzlaşma verilerini sağlar.

Ancak 1990’ların başında Brent ve BFOET ham spot piyasaları, gösterge fiyatları olarak değerlendirilen Vadeli Brent fiyatlarını kullanarak işlemleri fiyatlamaya başladılar. Bu durum, Brent fiyatında yer alan temel arz ve talep bilgilerini seyrelten bir geri bildirim döngüsü ve spekülatif kısıtlamalar için teşvikler yarattı.

Platts ve diğer PRA’lar, hem spot piyasa işlemlerine göre değerlendirilen Vadeli Brent’i hem de Ön Ay Brent tipi ileriye dönük fiyat eğrisi kullanılarak değerlendirilen, Brent Ön Ay sözleşme fiyatının ve ilgili haftalık Brent Farkı Sözleşmeleri (CFD) fiyatlarının eklenmesiyle oluşturulan, “Kuzey Deniz Tarihi Brent Şeritini” kote ederek sorunu aştı.

Spot piyasayı köşeye sıkıştırmaya çalışan piyasa oyuncuları, diğer piyasa katılımcılarının ön ay vadeli piyasada veya bir ön ay vadeli piyasa fiyatına atıfta bulunulan fiyatlar üzerinden satış yapabileceklerini gördüklerinden, Vadeli Brent fiyatları spekülatif daralmalara karşı daha az savunmasız hale geldi. Ön ay vadeli piyasayı tekelleştirmeye çalışan piyasa aktörleri, ön ay kontratında yarattıkları fiyat etkisi Vadeli Brent fiyatlarına geçeceğinden, vadeli piyasada kazandıklarını spot piyasada kaybetme riskini göreceklerdir.

Nisan 2020 WTI Negatif Fiyatlandırması ve Brent

20 Nisan 2020’de, Mayıs 2020 CME WTI vadeli işlem sözleşmesi, COVID-19 salgınından kaynaklanan petrol talebi şokları ve Cushing, Oklahoma’daki vadeli sözleşmelerin teslimat noktasında azalan depolama kapasitesi nedeniyle varil başına 37,63 ABD doları olarak belirlendi. Brent aynı anda 26,21 dolarlık bir farkla 63,84 USD’ye yerleşti. Petrol talebi şoku ve sınırlı depolama kapasitesi hem WTI hem de Brent vadeli işlem sözleşmelerini etkilerken, Brent sözleşmeleri depolamaya daha fazla erişime ve WTI sözleşmelerine göre talep şoklarını absorbe etmek için daha büyük tamponlara sahipti. Brent vadeli işlem sözleşmeleri teorik olarak Kuzey Batı Avrupa’daki tüm sahil tanklarının depolama kapasitesine ve mevcut nakliye depolama kapasitesine erişebilirken, CME WTI sözleşmeleri yalnızca Cushing’deki depolama ve boru hattı kapasitesiyle sınırlıydı. 

Brent vadeli işlem sözleşmeleri, Vadeli Brent ve Brent Kompleksindeki diğer sözleşmelerle ilişkili olarak alınıp satılır ve sistemdeki diğer sözleşmelerin talep şoklarını emmesine izin verdi. 20 Nisan’a kadar, COVID-19 salgınından kaynaklanan talep şokunun çoğu, Brent vadeli işlem sözleşmeleri üzerindeki fiyat baskısını ortadan kaldıran Tarihli Brent sözleşmeleri ve Tarihli Brent kalite farkları tarafından absorbe edildi. Brent, WTI’dan bu faktörlerle negatif fiyatlandırmaya karşı daha fazla yalıtılmış olsa da, petrol talebi ve depolama kapasitesinin daha da düşmesi halinde negatif fiyat riski hala mümkün.

Yorum Yap