ABD-İran ateşkes görüşmeleri öncesinde petrol fiyatları Cuma günü düşüşle kapandı ve İran ile ABD arasında kalıcı bir ateşkes sağlamayı amaçlayan müzakereler öncesinde 2022’den bu yana en büyük haftalık düşüşünü kaydetti.
Saldırılar devam ederken ve Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışı büyük ölçüde kısıtlanırken, Suudi Arabistan’da potansiyel arz kesintileriyle ilgili endişeler devam etti ve ham petrol vadeli işlemleri varil başına 100 dolara yakın seyretti. Fiziksel piyasadaki fiyatlar rekor seviyelerdeydi.
Brent ham petrol vadeli işlemleri 72 sent veya %0,8 düşüşle varil başına 95,20 dolara geriledi ve sözleşmelerin %12,7 düştüğü bir haftayı tamamladı. Bu düşüş, İran ve ABD’nin Salı günü Pakistan’ın arabuluculuğuyla iki haftalık bir ateşkes konusunda anlaşmasının ardından yaşanan sert satışların ardından geldi. Bu, Brent petrolünün Ağustos 2022’den bu yana yaşadığı en sert haftalık kayıptı.
WTI ham petrol vadeli işlemleri 1,30 dolar veya %1,3 düşüşle varil başına 96,57 dolara geriledi ve haftalık %13,4’lük bir düşüşle, pandemi nedeniyle uygulanan karantina döneminde Nisan 2020’den bu yana en büyük düşüşü kaydetti.
Petrol piyasası için en önemli konu, Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine yeniden açılmasıdır. Şu ana kadar bunun gerçekleşeceğine dair bir işaret yok. Basra Körfezi’nden petrol arzı engellenmeye devam ederse, petrol fiyatlarının tekrar yükselmesi muhtemeldir.
Son günlerde boğazdan geçen gemilerin çoğu İran ile bağlantılı.
İran, barış anlaşması kapsamında boğazdan geçen gemilerden geçiş ücreti almak istiyor. Batılı liderler ve Birleşmiş Milletler denizcilik ajansı bu fikre karşı çıktı.
Petrol ve doğalgaz akışı için hayati önem taşıyan bu geçit, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik hava saldırılarıyla başlayan çatışmadan bu yana fiilen kapalı durumda.
Körfez genelinde 60’tan fazla enerji altyapı tesisi insansız hava aracı ve füze saldırılarına maruz kaldı. Saldırıların çoğunun uzun vadeli aksamalara yol açması beklenmese de, en az sekiz tesisin uzun süreli onarım dönemleriyle karşı karşıya olduğu bildiriliyor.
Enerji Bilgi İdaresi (EIA) tarafından bu hafta başında yayınlanan bir rapora göre, Orta Doğu üreticileri, azalan depolama kapasitesi nedeniyle Mart ayında ham petrol üretimini günde yaklaşık 7,5 milyon varil azalttı ve bu kesintinin Nisan ayında 9,1 milyon varile çıkması bekleniyor.
İran savaşının küresel petrol üretimine vurduğu ağır darbe, kaçınılmaz olarak bu yıl petrol piyasasında önemli bir arz açığına yol açacaktır.
Bununla birlikte, kaynaklara göre, Orta Doğu üreticileri, Hürmüz Boğazı üzerinden sevkiyatların nihai olarak yeniden başlamasına hazırlık olarak, Asya rafinerilerinden Nisan ve Mayıs ayları için ham petrol yükleme programlarını sunmalarını istedi.
Suudi Arabistan’daki enerji tesislerine yapılan saldırılar, krallığın petrol üretim kapasitesini günde yaklaşık 600.000 varil, Doğu-Batı Boru Hattı’nın taşıma kapasitesini ise günde yaklaşık 700.000 varil azalttı.
Bu arada Lübnan, ateşkesi görüşmek ve duyurmak üzere önümüzdeki hafta Washington’da ABD ve İsrail temsilcileriyle bir toplantı yapmayı planladığını söyledi.
ABD enerji şirketleri bu hafta, dört hafta içinde üçüncü kez aktif petrol ve doğalgaz sondaj kulelerinin sayısını azalttı. Bu haftaki azalma, toplam sondaj kule sayısını geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık %7 oranında, 38 adet düşürdü.
Yaptırım uygulanan bazı Rus petrol ve petrol ürünlerinin satın alınmasına izin veren muafiyetin uzatılması muhtemel görünüyor.
Ticaret kaynaklarına göre, enerji altyapısına yönelik insansız hava aracı saldırılarının neden olduğu sevkiyat aksamalarına rağmen, Rusya’nın ana batı limanlarından ham petrol ihracatı Nisan ayı başlarında Mart ayına göre arttı.